Rare jongens die Germanen

Dan kun je je wel weer op je plek voelen opnieuw in Berlijn, dat betekent natuurlijk niet dat ik de Duitsers opeens begrijp. Dat dat eerder ook al niet het geval was, bleek vooral tijdens het WK. Dat was het schaalmodel bij uitstek voor een grondige analyse van de Duitse psyche.
Sindsdien weten we waarom Weltschmerz een Duits woord is en hoe de gemiddelde Duitse opvoeding in elkaar steekt.

Het WK-Fieber leefde hier de laatste weken voort, want die andere wereldwijd enorm belangrijke sport had Duitsland ook als thuisland voor een WK: handbal. Nu heb ik op zich niets tegen handbal. Ik ken genoeg mensen die het spelen, sommigen zelfs op hoog niveau. Dat je echt superveel moet trainen om goed te worden begrijp ik ook. En zelfs ik heb een handbalverleden, want het Hengelose school-handbal-toernooi was één van de hoogtepunten in de bovenbouw van de basisschool. Maar ja, handbal blijft toch handbal…
Mijn verbazing was dan ook groot toen bleek hoezeer Duitsers van handbal houden! Naarmate het toernooi vorderde nam de berichtgeving toe. Zelfs ik ken nu namen van spelers want er was gewoon geen ontkomen aan. Elke dag vulden ze meer blad in de kranten en de Grossleihwande schoten als paddestoelen uit de grond. Er zaten bovendien ook nog mensen voor. Hoogtepunt vormde vorige week zondag de finale. Gezond gespannen vertrok huisgenoot Nils naar een vriend om daar met zijn Kumpeln de wedstrijd te bekijken. In de metro werden de tussenstanden doorgegeven. En de Kurfuerstendam veranderde na de eindzege in een parade van luid toeterende auto’s. Mensen hingen met vlaggen, mutsen en sjaals uitzinnig uit de ramen. Werd dit land een halfjaar te laat tóch nog wereldkampioen. Ach, handbal is natuurlijk ook heel mooi…

Dat vreugde en verdriet in Duitsland nooit ver van elkaar verwijderd zijn bewijst een heel ander fenomeen: de begrafenisondernemer. Liesbeth woont schuin tegenover een kerkhof en dat nodigt uit tot wel heel bijzondere vormen van reclame. Verschillende begrafenisondernemers hebben hun winkel in de onmiddellijke nabijheid van dit kerkhof gevestigd en proberen, zoals alle ondernemers, de aandacht op zich te vestigen door uitnodigende etalages. De één probeert het met foto’s van een ondergaande zon boven een herfstbos, de ander met wervende teksten over zorg die verder gaat dan het leven zelf. Tenslotte werkt een gezellige urn natuurlijk ook heel uitnodigend. Je zou bijna zin krijgen in je eigen begrafenis op deze manier. Hebben wij dat in Nederland nou ook? Of hoort het toch weer bij die veel emotionelere Duitse cultuur? Hoge toppen en diepe dalen in een recordtempo en een teveel aan Weltschmerz dat altijd op de loer ligt?

Op zulke momenten denk ik altijd terug aan mijn Amerikaanse vriendinnetje Amrita die ik leerde kennen tijdens mijn vorige Berlijn-tijd. Zij was niet alleen in een heel ander land, maar ook in een ander continent en liep aan de lopende band tegen cultuurverschillen aan. Of het nou ging om de Bratwurst, het applaus dat standaard volgt na een college of het gevloek en getier na de verloren halve finale tegen Italië, bijna dagelijks zag je haar met grote ogen kijken naar wat er nu weer gebeurde. Waarop ze standaard verzuchtte (met zwaar Amerikaans accent): “Ow, Deutschlaaaand….” Inderdaad, Duitsland. Kan iemand het mij uitleggen alsjeblieft?